Bhí seachtain ar dóigh againn ag Oireachtas na Samhna 2025 i mBéal Feirste! Thosaigh turas Amy (ár nOifigeach Gaeilge reatha) Dé Máirt, 28 Deireadh Fómhair, nuair a d’fhág sí Port Láirge ar maidin go luath chun tús a chur leis an turas fada suas go Béal Feirste.
Léigh tuilleadh fáoin a seachtain i Béal Feirste thíos.
–Cé go raibh an turas fada, bhí mé lán le sceitimíní faoin tseachtain a bhí romham – seachtain iomlán ag ceiliúradh na Gaeilge le pobail ó gach cearn den tír seo.
An Oscailt – Dé Céadaoin, 29 Deireadh Fómhair
Ar an gCéadaoin, d’fhreastail mé ar oscailt oifigiúil an Oireachtais. Níl aon chaoi níos fearr chun tosú ná le cór iontach ó scoil Ghaeilge áitiúil! Líon na páistí an halla lena gcuid guthanna binn agus chuir siad fáilte speisialta romhainn le hamhráin thraidisiúnta. Bhí amhránaí sean-nóis darbh ainm Gearóidín Breathnach ann freisin a chuir draíocht orainn lena guth álainn.
Bhuaigh Breathnach Corn Uí Riada i 2024 agus chuaigh sí ar fud an domhain ina dhiaidh. Nuair a labhair Uachtarán an Oireachtais linn, chuir sé béim ar thábhacht na Gaeilge agus ar an ról lárnach atá ag an Oireachtas i saol na teanga agus an tábhacht a bhain leis an suíomh i mBéal Feirste.
Tar éis na hoscailte, chuaigh mé go dtí Aonach an Oireachtais chun ár seastán Vicipéide a chur suas. Bhí póstaeir, bróisiúir agus greamáin le heagrú, agus ár dtaispeántas le socrú. Bhíomar ag iarraidh an seastán a dhéanamh chomh tarraingteach agus fáilteach agus ab fhéidir. Bhí sé tábhachtach dúinn go mbeadh daoine compordach ag stopadh chun labhairt linn faoi Vicipéid.
Belfast City Hall, Olliebailie, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Um thráthnóna, d’fhreastail mé agus Éamonn ar na Gradaim Chumarsáide na Gaeilge i Halla Uladh, Halla na Cathrach. Bhí atmaisféar iontach ann! Bhí daoine ó gach réimse den saol Gaeilge ann – iriseoirí, craoltóirí, scríbhneoirí, agus go leor eile. Bhí sé inspioráideach féachaint ar an obair ar fad atá ar siúl ag daoine chun an Ghaeilge a chur chun cinn sna meáin chumarsáide. Bhí deis againn labhairt le daoine faoin obair atá ar siúl againn le Vicipéid freisin.
Amy, Éinín (sonóg Pobal Éireann Wikimedia) agus Éamonn at an seastán ag Aonach an Oireachtais
Laethanta san Aonach – Déardaoin go Satharn ag Cur Vicipéid Chun Cinn
Ó Déardaoin, 30 Deireadh Fómhair, go dtí an Satharn, 1 Samhain, bhí mé féin agus Éamonn ag obair go dian san Aonach. Bhíomar ag cur chun cinn na hoibre iontaí atá déanta ag pobal Vicipéide le fiche bliain anuas. Tá sé dochreidte go bhfuil Vicipéid na Gaeilge ann le níos mó ná fiche bliain! Mhínigh muid do dhaoine conas mar a d’fhás sé ó thionscadal beag go hacmhainn thábhachtach do phobal na Gaeilge ar fud an domhain.
Ar an gcead lá, bhuaileamar le Caoimhín Scannell, saineolaí cáiliúil ar theicneolaíocht teanga agus Vicipéideoir gníomhach é féin. Bhí comhrá againn faoin chaoi a gcuid oibre reatha agus conas is féidir le Vicipéid a fhorbairt sa todhchaí.
Éamonn, Amy agus Caoimhín Scannell
Mic Léinn agus Daltaí ag baint úsáid as an Vicipéid
Tháinig na céadta daltaí chuig ár seastán, ó bhunscoileanna beaga tuaithe go mic léinn ollscoile. Bhí sé iontach labhairt leo faoi conas a úsáideann siad Vicipéid:
- Dúirt daltaí bunscoile linn go n-úsáideann siad Vicipéid nuair atá siad ag déanamh tionscadail scoile
- Mhínigh mic léinn meánscoile dúinn go n-úsáideann siad é mar phointe tosaigh don obair bhaile
- D’inis mic léinn ollscoile dúinn gur chuir siad eagarthóireacht ar Vicipéid (nó Wikipedia i dteangacha eile) do thascanna aistriúcháin agus teanga a dhéanamh
Bhí sé thar a bheith dearfach cloisteáil go bhfuil an oiread sin daoine óga ag úsáid agus ag cur le Vicipéid!
Múinteoirí agus Tuismitheoirí
Labhraíomar le go leor múinteoirí a bhí ag lorg eolais faoi conas Vicipéid a úsáid sa seomra ranga. Mhínigh mé dóibh conas is féidir le daltaí foghlaim faoi fhoinsí iontaofa trí Vicipéid a úsáid, na buntáistí a bhaineann le daltaí a spreagadh chun eagarthóireacht a dhéanamh agus conas a chuidíonn sé le scileanna taighde agus scríbhneoireachta.
Bhí suim mhór ag tuismitheoirí freisin agus iad ag fáil amach faoin áis seo.
WikiWomen agus Comhpháirtithe
Bhí áthas an domhain orm nuair a bhualadh mé le Faela agus Róisín ó Choláiste Oiriall agus ár dtionscadail Wiki na mBan. Tá obair den scoth á déanamh acu leis na daltaí ina scoil, ag spreagadh níos mó ban chun páirt a ghlacadh i Vicipéid.
Comórtas Grianghrafadóireachta Vicí Eolaíochta
Bhí mé gnóthach ag cur chun cinn an chomórtais nua Vicí Eolaíochta freisin. Tá an comórtas grianghrafadóireachta seo ar oscailt go dtí deireadh mhí na Samhna. Mhínigh mé conas páirt a ghlacadh sa chomórtas, cad iad na catagóirí éagsúla atá ann agus conas a úsáidfear na grianghraif ar Vicipéid agus Wikipedia.
Agallamh ar Raidió na Life
Ar thráthnóna Dé Sathairn, rinne Raidió na Life agallamh beo liom faoin ról Oifigeach Gaeilge atá á lorg againn agus ár gcuid oibre le Wikimedia. Bhí an t-agallamh thar a bheith suimiúil: labhair mé faoin obair atá ar siúl againn chun an Ghaeilge a chur chun cinn ar Wikipedia agus Vicipéid. Mhínigh mé faoin phobal iontach atá againn – daoine a thugann a gcuid ama go deonach chun eolas a roinnt as Gaeilge. Phléigh mé conas a dhéantar eagarthóireacht ar Wikipedia – go bhfuil sé oscailte do chách agus nach gá a bheith ina saineolaí. Labhair mé faoi conas a thugann Wikipedia cumhacht do IS (intleacht shaorga), rud atá thar a bheith tábhachtach sa lá atá inniu ann.
Eagraíochtaí Oideachais
Le linn na seachtaine, bhuail mé le go leor eagraíochtaí atá ag obair in oideachas na Gaeilge, eagraíochtaí atá ag díriú ar bhunscoileanna agus meánscoileanna. Chomh maith le sin, grúpaí atá ag cabhrú le daoine fásta atá ag filleadh ar an teanga agus ionaid oideachais pobail atá ag tairiscint ranganna Gaeilge, agus eagraíochtaí atá ag forbairt acmhainní digiteacha agus ilmheán don Ghaeilge, in Éirinn agus i Meiriceá freisin. Bhí sé thar a bheith suimiúil foghlaim faoin obair éagsúil atá ar siúl ar fud an domhain. Tá an oiread sin daoine ag obair go dian chun an Ghaeilge a choinneáil beo agus ag fás!
Na hOícheanta – Ceol, Damhsa agus Greann
Bhí ceol agus damhsa ar siúl gach oíche san Oireachtas. Cé go raibh mé an-tuirseach tar éis labhairt leis na céadta daoine gach lá, rinne mé iarracht freastal ar chuid de na himeachtaí a bhí ar siúl ar fud na cathrach. Seisiúin cheoil traidisiúnta i dtithe tábhairne áitiúla, agus comórtais amhránaíochta agus rince. Bhí na mic léinn amuigh ar Oíche Shamhna agus iad gléasta suas.
Ní rabhamar amuigh go déanach, áfach – bhí an obair san Aonach níos tábhachtaí agus bhí orainn a bheith úr don lá dár gcionn!
Ar oíche Satharn, d’fhreastail mé ar oíche GaelGÁIRÍ. Bhí sé ar cheann de bhuaicphointí na seachtaine dom! Bhí daoine ghrinn ó gach cearn den tír ann ag insint scéalta greannmhara as Gaeilge. Bhí sé iontach an oiread daoine a fheiceáil ag glacadh páirte agus ag baint taitnimh as greann na Gaeilge.
D’fhág mé Béal Feirste maidin Dé Domhnaigh chun filleadh ar Phort Láirge. Bhí an turas abhaile fada ach bhí mo chroí lán le háthas tar éis seachtain chomh bisiúil agus táirgiúil.
Na Céad Chéimeanna Eile
Anois agus mé ar ais sa bhaile, tá go leor oibre le déanamh. Tá orm teagmháil a dhéanamh leis na daoine a bhuail mé leo ag an Oireachtas agus tá imeachtaí le reáchtáil ar fud na tíre bunaithe ar na naisc nua atá déanta agam.
Is imeacht uathúil é Oireachtas na Samhna. Níl aon rud eile cosúil leis in Éirinn. Tugann sé deis do phobal na Gaeilge teacht le chéile, ceiliúradh, agus pleanáil don todhchaí. Bhí sé go hiontach a fheiceáil an méid suime atá ag daoine i Vicipéid agus san obair atá ar siúl againn. Tá fiche bliain caite ó bunaíodh Vicipéid na Gaeilge, agus tá an pobal níos láidre anois ná riamh. Le tacaíocht ó mhúinteoirí, mic léinn, agus an pobal i gcoitinne, leanfaidh muid ar aghaidh ag tógáil acmhainn iontach eolais don chéad ghlúin eile de chainteoirí Gaeilge.
